Lawina w górach - zachowanie

Lawinom śnieżnym, mimo że są największym zagrożeniem dla turystów górskich w zimie, w dotychczasowych publikacjach turystycznych poświęcano bardzo mało miejsca.Jednym z największych niebezpieczeństw górskich są lawiny. Aby w miarę skutecznie móc zapobiec porwaniu lub zasypaniu przez lawinę, trzeba poznać rodzaje i charakter lawin oraz warunki ich powstawania. Najogólniej biorąc; lawinami nazywamy duże masy śniegu (lub innego materiału), przemieszczające się z dużą prędkością stromym zboczem. Lawiny powstają w wyniku zjawiska lawinowego: często nieproporcjonalnie mały impuls może spowodować samoistne przemieszczanie się coraz większych ilości   materiału:   żwiru;   kamieni, błota, lodu lub śniegu.

W Tatrach największym zagrożeniem są lawiny śnieżne. Lawiny śnieżne, które dla uproszczenia będziemy nazywali po prostu lawinami, powstają w wyniku naruszenia równowagi (często efemeryczne), w jakiej znajduje się śnieżne zbocze. W pewnym momencie warstwa śniegu, słabiej związana z podłożem lub innymi warstwami, zaczyna się zsuwać po zboczu, nabierając coraz większej prędkości i porywając ze sobą coraz więcej śniegu, często także wyrwane z podłoża kamienie, krzewy i połamane gałęzie, a nawet całe drzewa.

Choć czasem | zdarza się, że mała lawina zatrzyma się gdzieś na stoku, w praktyce nic nie jest w stanie jej się przeciwstawić. Ogromna energia setek, a nawet tysięcy ton śniegu, zostaje wytracona dopiero na poziomym lub bardzo mało nachylonym terenie, albo na przeciwnym zboczu. Z dziesiątków czynników, które przyczyniają się do powstania warunków lawiniastych (czyli, takich, w których prawdopodobieństwo powstania lawiny gwałtownie wzrasta) trzy są najważniejsze: rodzaj i nachylenie zbocza, czynniki atmosferyczne oraz struktura i ułożenie warstw, a także ilość nagromadzonego śniegu